สำหรับผู้ที่ได้ตัดสินใจสร้างบ้านใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างเอง, ว่าจ้างบริษัทรับสร้างบ้าน หรือซื้อบ้านจัดสรร รายการสุดท้ายที่ต้องทำก่อนเสร็จสิ้นกระบวนการทั้งหมดก็คือ การลงชื่อรับมอบโอนบ้านมาเป็นของเรา



แต่ก่อนที่จะมาถึงตรงนั้น ทุกท่านจำเป็นต้องผ่านกระบวนการหนึ่ง ซึ่งค่อนข้างยุ่งยากใจไม่น้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีชีวิตประจำวันไม่ได้มีส่วนข้องแวะอยู่กับการก่อสร้างแต่อย่างใด



กระบวนการนั้น ได้แก่ การตรวจรับมอบบ้าน หรือที่เรียกกันสั้นๆ กว่านั้นอีกนิดหนึ่งว่า การตรวจรับบ้าน นั่นเอง



ตรงนี้ไม่ทราบว่าพอจะช่วยอะไรได้มากน้อยแค่ไหน ถ้าจะปลอบใจว่า ไม่ใช่เรื่องแปลกหรอกครับ สำหรับความยุ่งยากใจที่เกิดขึ้น แม้แต่บรรดาสถาปนิกเขาก็ยังรู้สึกยุ่งยากใจอยู่บ้างเพียงแต่ไม่มากเหมือนเรา เวลาที่เขาต้องเป็นตัวแทนตรวจรับมอบงานก่อสร้างบ้านที่เขาออกแบบจากผู้รับเหมาให้กับเจ้าของบ้าน



อาจจะเนื่องจากเขาพอจะรู้ว่า ธรรมชาติของงานก่อสร้างมีกระบวนการทำงานยาวนาน มีขั้นตอนต่างๆ มากมาย เกี่ยวข้องกับช่างฝีมือแรงงานหลากหลาย นั่นส่วนหนึ่งที่ต้องมีการควบคุมงานอย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง ในอีกส่วนหนึ่งยังจะต้องเกี่ยวข้องกับเรื่องของคุณภาพของวัสดุก่อสร้าง การขาดแคลนวัสดุก่อสร้างบางอย่างในบางเวลา สภาพดินฟ้าอากาศในช่วงระหว่างการก่อสร้างที่ต้องมีการจัดการ มีการตัดสินใจให้สอดคล้องกับสถานการณ์อยู่เกือบจะตลอดเวลา



โอกาสที่จะให้งานก่อสร้างแล้วเสร็จออกมาอย่างเรียบร้อยทุกประการไม่มีที่ติ จึงแทบจะไม่มีเอาเสียเลย



เมื่อรู้อย่างนี้ เขาก็เลยพอจะทำใจได้บ้าง พอจะรู้ว่าอะไรเป็นเรื่องปกติธรรมดาของงานก่อสร้างสามารถยอมรับปล่อยผ่านไปได้ และอะไรเป็นเรื่องบกพร่องต้องแก้ไขให้เรียบร้อยเสียก่อนที่จะรับมอบบ้าน รู้อย่างนี้แล้วก็ยุ่งยากใจน้อยลงไปเองละครับ



ที่เคยเห็นเวลาสถาปนิกเขาตรวจรับมอบบ้านเขามักทำอย่างนี้ครับเริ่มแรกเขาจะมีกระดาษติดมืออยู่แผ่นหนึ่ง ตรวจไปจดไปที่ละรายการ



เข้าไปถึงก็จัดการเปิดไฟแสงสว่างซะทุกดวงทั่วทั้งบ้าน เดินไล่ไปที่ละห้องๆ จากชั้นบนลงมา



เห็นเขาตรวจเพดานก่อน ดูโคมไฟว่าติดทุกดวงไหม ดูเพดานว่าเรียบร้อยหรือเปล่า มีร่องรอยน้ำหยดน้ำรั่วจากหลังคาลงมาให้เห็นหรือเปล่า ซึ่งส่วนใหญ่มักไม่เห็นค่อยมีปัญหาอะไร



จากนั้นเห็นเขาดูผนัง ทั้งเรื่องของความเรียบร้อยของการฉาบปูน เรื่องรอยร้าว และเรื่องสีที่ทา ตรงไหนมีปัญหาเขาก็จะเอาชอล์คกาไว้ เรื่องความเรียบร้อยของการฉาบปูนส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีปัญหาอะไร เรื่องรอยร้าวเสียเวลามากสักหน่อย ต้องคอยตรวจเช็คดูว่าสาเหตุเกิดจากอะไร



รอยร้าวบนผนังบางรอยเป็นเพียงแค่อย่างที่เขาเรียกกันว่า แตกลายงา เกิดจากการแยกตัวของปูนฉาบที่แห้งไม่สม่ำเสมอกันเท่านั้นไม่ร้ายแรง แค่เก็บด้วยกรรมวิธีโป๊วของงานสีก็หาย บางรอยเกิดจากปูนฉาบร่อน ไม่เกาะตัวกับอิฐ ต้องสกัดออกฉาบใหม่ ตรงนี้เราสามารถรู้ได้ด้วยการใช้ค้อนยางเคาะฟังเสียงดู



บางรอยเกิดตรงรอยต่อของวัสดุต่างชนิดกันที่ยึดและหดตัวไม่เท่ากัน อันนี้ต้องดูละเอียดขึ้นหน่อยว่าเสียหายมากน้อยแค่ไหนรอยร้าวทะลุถึงกันทั้งสองฝั่งหรือเปล่า อาจต้องแก้ไขด้วยการสกัดให้รอยใหญ่ขึ้นใส่น้ำยาประสานแล้วค่อยฉาบปูนกลับ แต่งสีให้เหมือนเดิม



รอยสุดท้ายพบเห็นน้อย แต่ถ้ามีแล้วอันตราย เกิดจากการทรุดตัวของโครงสร้าง วิธีแก้ไขคงต้องรบกวนให้วิศวกรมาช่วยดูด้วยละครับสำหรับรอยร้าวพวกนี้



ในส่วนของผนังอีกอย่างหนึ่งที่ต้องตรวจดูก็พวกประตูหน้าต่าง ทั้งเรื่องของความเรียบร้อยในการติดตั้ง, การปิดเปิด, อุปกรณ์ทั้งหลายทั้งปวง และรอยแยกรอยชนของแต่ละชิ้นส่วน



จากนั้นก็เห็นเขาดูความเรียบร้อยของพื้น ซึ่งแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับวัสดุที่ปูเป็นหลัก พื้นไม้ก็อย่างหนึ่ง พื้นกระเบื้องก็อย่างหนึ่ง พื้นหินธรรมชาติก็อย่างหนึ่ง พื้นปูนก็อย่างหนึ่ง ต่างกันไปตามมาตราฐานงานก่อสร้างของแต่ละวัสดุไป จะให้เรียบร้อยเหมือนกันไปหมดทุกประการคงไม่ได้



เคยมีลูกค้าบ้านจัดสรรอยู่รายหนึ่งเข้าใจผิดในเรื่องของพื้นหินอ่อนที่ปูอยู่ในบ้านที่ซื้อ และต้องตรวจรับมอบโครงการเขาแก้ไขให้กี่ครั้งต่อกี่ครั้งแกยังคงยืนกรานอยู่อย่างเดียวว่าใช้ไม่ได้ ไม่ยอมรับมอบรับโอนบ้านเสียที



เข้าไปดูให้เห็นว่า โครงการเขาก็ปูไว้ให้ได้อย่างเรียบร้อยดีมาก ไม่เห็นน่าจะมีปัญหาอะไร ถามไถ่ไปมาจนกระทั่งได้ความว่า แกไปเห็นพื้นหินอ่อนที่ปูตามโถงโรงแรมชั้นหนึ่งมาแล้วเห็นเขาปูได้เรียบร้อยดีเกิดติดใจ พอมาเห็นของที่ทางโครงการปูให้ ไม่เห็นเรียบร้อยแบบนั้น ถึงได้เข้าใจว่า แกเข้าใจผิดอย่างไร



หลังจากพากลับไปที่โถงของโรงแรมดังกล่าว พบว่าเขาปูเรียบร้อยน้อยกว่าเสียอีก ชี้แจงให้ฟังว่า เนื่องจากเป็นพื้นที่ใหญ่ ก็เลยดูเหมือนเรียบร้อยกว่า พอมาเป็นพื้นที่เล็ก ต่อให้ปูเรียบร้อยกว่าก็ยังไม่เห็นว่าเรียบร้อยเท่าอยู่ดี แกถึงได้เข้าใจ ยอมรับมอบรับโอนบ้านเสียที



เวลาสถาปนิกเขาตรวจส่วนพื้นนี้ดูแล้วก็แปลกดี นอกจากดูด้วยตาแล้ว บางครั้งยังเห็นเขาก้มๆ เงยๆ ลูบๆ คลำๆ พื้นดู กับบางครั้งก็เห็นเขาเดินลากขาไปๆ มาๆ ทั่วทั้งห้อง



ส่วนใหญ่เท่าที่เห็น ดูเขาจะให้ความสนใจตรงรอยต่อระหว่างวัสดุ กับตรงจุดที่มีการเปลี่ยนของระดับพื้นมากเป็นพิเศษ อาจเป็นเพราะว่าตามจุดเหล่านั้น มีโอกาสสูงที่งานก่อสร้างมักไม่ค่อยเรียบร้อย



ในเรื่องความเรียบร้อยของพื้นยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่เห็นเขาใส่ใจ นั่นคือเรื่องความลาดเอียงของพื้นในส่วนเปียกที่จำเป็นต้องมีการไหลระบายถ่ายเทของน้ำ อย่างห้องน้ำ, กันสาด, ลานจอดรถ หรือลานซักล้าง



เห็นเขาเตรียมถังน้ำมาใบหนึ่ง ใส่น้ำมาเทราดไปเรื่อยตามส่วนต่างๆ ดังกล่าว ดูว่ามีที่ท่วมที่ขังอย่างไรบ้าง ตรงไหนท่วม ตรงไหนขังก็เห็นเขาจด เขาแจ้งไว้ในรายการเป็นส่วนๆ ไป



อย่างไรก็ตามโดยภาพรวมสำหรับบ้านทั้งหลัง ดูเหมือนเขาจะให้ความสำคัญกับห้องน้ำและบันไดเป็นพิเศษ สอบถามได้ความว่า เนื่องจากทั้งสองส่วนดังกล่าวหากมีอะไรผิดพลาด น่าจะยุ่งยากแก่เจ้าของบ้านในการแก้ไขภายหลัง เขาก็เลยตรวจให้อย่างถ้วนถี่สักหน่อยครับ



พอได้รายการทั้งหมดแล้ว มอบสำเนาให้กับโครงการหรือผู้รับเหมา นัดวันตรวจครั้งต่อไปหลังจากงานแก้ไขแล้วเสร็จ เป็นอันจบกระบวนการตรวจรับมอบบ้านครั้งแรก ที่นับได้ว่าสำคัญและกินเวลามากที่สุด



การตรวจครั้งต่อๆ ไปไม่เสียเวลาเท่าไรหรอกครับ เนื่องจากเขามักจะตรวจสอบกันเฉพาะตามรายการที่ได้ทำกันไว้เมื่อครั้งแรกเท่านั้นว่า แก้ไขกันแล้วหรือยัง มีความเรียบร้อย สามารถยอมรับกันได้ไหม



ตรงไหนใช้ได้แล้วก็ตรวจผ่านไป ตรงไหนยังใช้ไม่ได้ไม่ถูกใจก็ต้องขอให้แก้ไขกันต่อ จนกว่าทุกรายการจะได้รับการแก้ไขจนครบถ้วนนั่นละครับ



คงจะพอเห็นได้ว่า การตรวจครั้งแรกนั่นเองที่สำคัญที่สุด ให้เวลาเต็มที่ในการตรวจให้ทั่วสักครั้งเดียว แล้วการตรวจสอบครั้งต่อๆไปจะง่าย ไม่ยุ่งยากเพียงไม่กี่ครั้งเท่านั้นก็สามารถสบายใจไดว่า งานก่อสร้างบ้านสมบูรณ์ครบถ้วนสามารถรับมอบรับโอนเข้าอยู่อาศัยได้อย่างสบายใจ



หากอยู่ๆ ไปยังมีอะไรติดขัดคงค้าง หรือเกิดมีรอยแยก รอยร้าว แตกลายงา อะไรต่อมิอะไรเพิ่มเติมขึ้นมาอีก ซึ่งก็เป็นธรรมชาติของวัสดุก่อสร้างบางอย่างที่อาจออกอาการให้เห็นได้หลังจากผ่านช่วงระยะเวลาหนึ่ง ก็ต้องถือเป็นเรื่องปกติธรรมดา



ส่วนใหญ่แล้วงานก่อสร้างทุกชนิดเขาจะมีช่วงเวลารับประกันผลงานให้ ในระยะเวลาตามประเภทของแต่ละงานไป ให้เราได้แจ้งเขามาช่วยทำการแก้ไขกันได้อยู่แล้ว จึงไม่น่าจะต้องกังวลแต่ประการใดครับผม



บทความ ดูบ้านอ่านแบบ

โดยรุจนะ ประคองวิทยา